Innovate to Grow – ขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยด้วยพลังนวัตกรรมและเทคโนโลยี

Innovate to Grow – ขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยด้วยพลังนวัตกรรมและเทคโนโลยี

ผู้เขียน: นายปรัชญา อินทรานุปกรณ์ – ผู้อำนวยการสถาบันไทย-เยอรมัน (TGI)

ในอีก 5 ปีข้างหน้า  ‘นวัตกรรม’ จะไม่ใช่เพียงคำสวยหรูหรือโครงการตามกระแส หากแต่ควรกลายเป็นเครื่องมือหลัก ในการยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการ SME ไทยอย่างแท้จริง โดยเฉพาะการเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจจาก ‘Cost-driven Economy’ ไปสู่ ‘Productivity-driven Economy’ คือ ไม่แข่งขันกันที่ต้นทุนเพียงอย่างเดียว แต่แข่งขันด้วยผลผลิต คุณภาพ ความเร็ว และมูลค่าเพิ่ม

‘Problem-driven Innovation’ จุดเริ่มต้นการลงทุนและการเปลี่ยนผ่านที่เข้มแข็งของ SME

การนำนวัตกรรมไปใช้ได้จริง จำเป็นต้องเริ่มจากการพิจารณาปัญหาหน้างาน (Problem-driven Innovation) ไม่ใช่เริ่มจากเทคโนโลยี ต้องเลือกโซลูชันที่เหมาะกับบริบทของ SME ลงทุนพอดี ใช้งานได้จริง และสามารถขยายผลได้ในอนาคต คนในองค์กรต้องเข้าใจและเป็นเจ้าของนวัตกรรม ไม่ใช่เพียงมีผู้ขายมาติดตั้งแล้วจบ นอกจากนี้ การมีพื้นที่ทดลองก่อนลงทุนจริง (Test Before Invest) และการเชื่อมโยงมาตรฐานสากลเข้ากับการปฏิบัติจริงในโรงงาน ก็เป็นหัวใจสำคัญในการลดความเสี่ยง

ในทางกลับกัน อุปสรรคที่พบบ่อย คือ การลงทุนโดยมีตัวเทคโนโลยีนำแต่ปัญหาที่ต้องการแก้ไขไม่ชัดเจน ทำให้ไม่คุ้มค่า การขาดบุคลากรที่เข้าใจทั้งเทคโนโลยีและกระบวนการผลิต ทำให้โครงการหยุดอยู่แค่ระดับ Pilot โดยไม่มีแผนขยายผล ส่วนหนึ่งปฏิเสธไม่ได้ว่าเป็นเพราะข้อจำกัดด้านงบประมาณ และวัฒนธรรมองค์กรที่ไม่เอื้อต่อการเปลี่ยนแปลง

การลงทุนที่ไร้ทิศทางและการขาดแคลนทักษะที่ใช่ – ปัญหาใหญ่ที่ผู้ประกอบการไม่อาจเปลี่ยนผ่านได้

แม้นวัตกรรมจะถูกยกให้เป็นหัวใจสำคัญของการยกระดับความสามารถในการแข่งขันขององค์กรและประเทศ แต่ในทางปฏิบัติ กลับพบว่าโครงการด้านนวัตกรรมจำนวนไม่น้อยไม่สามารถสร้างผลลัพธ์ได้จริงในหน้างาน หรือหยุดอยู่เพียงระดับแนวคิดและการทดลองเท่านั้น สาเหตุสำคัญไม่ได้เกิดจากการขาดเทคโนโลยี หากแต่เกิดจาก ‘อุปสรรคเชิงโครงสร้างและการจัดการ’ ที่องค์กรจำนวนมากยังไม่สามารถก้าวข้ามได้

ตั้งต้นการลงทุนที่เทคโนโลยี แต่ไม่มีการเชื่อมต่อกับปัญหาที่ชัดเจนพอ

หนึ่งในอุปสรรคที่พบบ่อยที่สุดคือการเริ่มต้นโครงการจาก ‘เทคโนโลยี’ แทนที่จะเริ่มจาก ‘ปัญหาจริงของหน้างาน’ องค์กรมักถูกดึงดูดด้วยเทคโนโลยีใหม่ คำโฆษณาที่ดูทันสมัย หรือแรงกดดันจากกระแสการแข่งขัน ทำให้ตัดสินใจลงทุนโดยที่ยังไม่สามารถระบุได้อย่างชัดเจนว่า ปัญหาที่แท้จริงคืออะไร และเทคโนโลยีนั้นจะช่วยแก้ปัญหาในจุดใด เมื่อปัญหาไม่ชัด การลงทุนจึงมักไม่ตอบโจทย์ เกิดต้นทุนจม และสร้างความไม่เชื่อมั่นต่อโครงการนวัตกรรมในระยะยาว

ทักษะแรงงานยุคใหม่ที่ต้องเชื่อมต่อความรู้ความเข้าใจด้านเทคโนโลยีและกระบวนการผลิตเข้าด้วยกัน 

อีกอุปสรรคสำคัญคือการขาด ‘คนกลาง’ ที่สามารถเชื่อมโยงโลกของเทคโนโลยีกับโลกของหน้างานจริง บุคลากรกลุ่มนี้ต้องเข้าใจทั้งระบบเทคโนโลยี ดิจิทัล หรือระบบอัตโนมัติ และในขณะเดียวกันต้องเข้าใจข้อจำกัด เงื่อนไข และความซับซ้อนของกระบวนการผลิตหรือการให้บริการ หากไม่มีบุคลากรที่ทำหน้าที่แปลเทคโนโลยีให้เข้ากับบริบทขององค์กร นวัตกรรมก็จะกลายเป็นสิ่งที่ถูกติดตั้งไว้ แต่ไม่ถูกใช้งานอย่างเต็มศักยภาพ

ปลายทางของการลงทุน คือ โครงการ Pilot ที่ไม่สามารถขยายผลใช้งานได้จริง

หลายองค์กรประสบความสำเร็จในการทำโครงการนำร่อง (Pilot Project) แต่ไม่สามารถขยายผลไปสู่การใช้งานจริงในวงกว้าง สาเหตุหลักมักมาจากการขาดแผนการต่อยอดที่ชัดเจน ไม่มีเจ้าของระบบที่รับผิดชอบในระยะยาว หรือไม่มีงบประมาณและโครงสร้างรองรับหลังจบโครงการทดลอง ส่งผลให้โครงการนวัตกรรมหยุดอยู่เพียงการ ‘พิสูจน์แนวคิด’ โดยไม่สามารถสร้างผลกระทบเชิงธุรกิจหรือเชิงระบบได้อย่างแท้จริง

งบประมาณและความเสี่ยง – กำแพงขวางกั้นนวัตกรรม

สำหรับองค์กรขนาดกลางและขนาดย่อม โดยเฉพาะ SME ข้อจำกัดด้านงบประมาณและความสามารถในการรับความเสี่ยงเป็นอุปสรรคสำคัญ นวัตกรรมมักต้องอาศัยการทดลอง การปรับปรุง และการเรียนรู้จากความผิดพลาด ซึ่งเป็นสิ่งที่ SME ไม่สามารถ ‘ลองผิดลองถูก’ ได้มากนัก หากขาดกลไกสนับสนุนที่เหมาะสม เช่น พื้นที่ทดลอง เงินทุนสนับสนุน หรือคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ ความกลัวต่อความล้มเหลวจึงกลายเป็นกำแพงที่ขัดขวางการเริ่มต้นนวัตกรรม

วัฒนธรรมองค์กรไม่เอื้อต่อการเปลี่ยนแปลง

ท้ายที่สุด อุปสรรคที่สำคัญและแก้ไขได้ยากที่สุดคือวัฒนธรรมองค์กรที่ไม่เอื้อต่อการเปลี่ยนแปลง องค์กรที่ให้คุณค่ากับความปลอดภัย การทำงานแบบเดิม หรือการหลีกเลี่ยงความผิดพลาด มักทำให้บุคลากรไม่กล้าลอง ไม่กล้าปรับวิธีทำงาน และมองนวัตกรรมเป็นภาระเพิ่มเติมมากกว่าคุณค่าใหม่ เมื่อวัฒนธรรมไม่สนับสนุน แม้จะมีเทคโนโลยีและงบประมาณพร้อม นวัตกรรมก็ไม่สามารถหยั่งรากและเติบโตได้อย่างยั่งยืน

ภาพเศรษฐกิจไทยในอีก 5 ปีข้างหน้า

ภาพอนาคตที่มุ่งหวัง คือ ประเทศไทยก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางการผลิตอัจฉริยะระดับกลาง (Practical Advanced Manufacturing Hub) ไม่จำเป็นต้องล้ำที่สุดในทุกมิติ แต่เป็นประเทศที่สามารถทำให้เทคโนโลยีเกิดผลจริงในโรงงานจำนวนมากได้อย่างเป็นระบบ

ในภาพนั้น SME ไทยควรเปลี่ยนบทบาทจาก ‘ผู้ตาม’ เป็น ‘ผู้ร่วมออกแบบคุณค่า’ ร่วมพัฒนาผลิตภัณฑ์ ร่วมสร้างมาตรฐาน และร่วมออกแบบกระบวนการกับบริษัทขนาดใหญ่ พร้อมเชื่อมโยงสู่ตลาดโลก นวัตกรรมควรถูกฝังอยู่ในสายเลือดของการผลิตและบริการ ไม่ใช่โครงการเฉพาะกิจตามงบประมาณรายปี

TGI ยุคใหม่ขับเคลื่อนศักยภาพการผลิตไทยภายใต้แนวคิด ‘นวัตกรรมที่ฝังอยู่ในโรงงาน คน และระบบ’

ในบริบทนี้ บทบาทของ TGI ควรพัฒนาไปไกลกว่าการเป็นเพียงผู้ให้บริการฝึกอบรม แต่ต้องเป็น Capability Builder ที่สร้างสมรรถนะจริงให้กับคนและองค์กร ทำหน้าที่เป็น ‘สะพานเชิงปฏิบัติ’ ระหว่างเทคโนโลยีระดับโลกกับหน้างานของไทย และขยายบทบาทสู่การเป็น Living Lab / Learning Factory ระดับประเทศ ที่ SME สามารถเข้ามาทดลอง เรียนรู้ และต่อยอดได้จริง

รูปแบบความร่วมมือที่ควรผลักดัน ได้แก่ ความร่วมมือภาครัฐ–เอกชน–สถาบัน  ความร่วมมือไทย–เยอรมัน–สหภาพยุโรป และแพลตฟอร์ม Co-Innovation ระหว่างบริษัทขนาดใหญ่กับ SME

ในอีก 5 ปีข้างหน้า เศรษฐกิจไทยควรขับเคลื่อนด้วย ‘นวัตกรรมที่ฝังอยู่ในโรงงาน คน และระบบ’ ไม่ใช่นวัตกรรมที่เป็นเพียงโครงการชั่วคราว แต่เป็นนวัตกรรมที่ทำงานได้จริง สร้างผลผลิตได้จริง และพัฒนาได้อย่างต่อเนื่อง

ภายใต้วิสัยทัศน์นี้ TGI ควรทำหน้าที่เป็น ‘ผู้ออกแบบสะพานเชิงปฏิบัติ’ ระหว่างเทคโนโลยีระดับโลกกับศักยภาพที่แท้จริงของประเทศไทย เพื่อสนับสนุนภาคอุตสาหกรรมไทย โดยเฉพาะ SME ให้สามารถเปลี่ยนผ่านสู่การผลิตที่มีมูลค่าเพิ่ม มีความยั่งยืน และแข่งขันได้ในเวทีโลกอย่างแท้จริง

ผู้เขียน:

นายปรัชญา อินทรานุปกรณ์ – ผู้อำนวยการสถาบันไทย-เยอรมัน (TGI)

เกี่ยวกับสถาบันไทย-เยอรมัน (TGI):

TGI ไม่ใช่แค่ฝึกอบรมแต่เป็นพาร์ทเนอร์ในการให้บริการที่ครบวงจร พร้อมยกระดับอุตสาหกรรมไทย สู่อุตสาหกรรมอนาคตที่ยั่งยืน ด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรมการผลิตอัจฉริยะ

website: www.tgi.or.th

สื่อประชาสัมพันธ์บทความ : https://www.mmthailand.com/category/automation